Triệu chứng lâm sàng của THOÁT VỊ ĐĨA ĐỆM ĐỐT SỐNG THẮT LƯNG

Thoát vị đĩa đệm thắt lưng hiện là bệnh lý thường gặp và gây ra nhiều ảnh hưởng đến cuộc sống của người bệnh. Tuy nhiên, 90% bệnh nhân đến khám trong tình trạng thoát vị đã chuyển biến nặng. Chính vì vậy, việc nhận biết triệu chứng của thoát vị đĩa đệm thắt lưng ngay từ sớm là điều quan trọng góp phần điều trị bệnh hiệu quả.

Triệu chứng lâm sàng của thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng được tổng hợp thành các hội chứng và triệu chứng dưới đây:

ĐAU

Đau là triệu chứng thường gặp ở 90% các bệnh nhân thoát vị. Đa số bệnh nhân đến khám nói rằng mình bị đau ở vùng lưng, hông và bắp chân. 

Cơn đau do thoát vị đĩa đệm có đặc điểm:

• Giai đoạn đầu người bệnh chỉ đau phần thắt lưng, dần dần đau lan dọc theo dây thần kinh hông to xuống hông rồi xuống đùi và bắp chân, cổ chân. Vì thế, cơn đau này còn được gọi là đau thần kinh tọa.
• Một số trường hợp thoát vị đĩa đệm nhưng bệnh nhân chỉ đau ngang xuống đốt sống thắt lưng mà không đau lan xuống mông và xuống chân. Đó là những trường hợp thoát vị nhưng không đau thần kinh tọa. Tuy nhiên, tỷ lệ này chỉ chiếm rất ít.

Đau luân phiên:

Lúc thì bệnh nhân có cảm giác đau chân trái, lúc thì đau chân phải do nhân nhầy đĩa đệm dịch chuyển. Đến một giai đoạn nhất định thì đau sẽ cố định một chân hoặc một chân đau nặng, một chân đau nhẹ.

Đi tập tễnh cách hồi:

Bệnh nhân đi tập tễnh như bị què, thỉnh thoảng đi được một đoạn lại phải dừng lại để ngồi nghỉ vì đau. Sau đó đoạn đường đi tiếp ngắn hơn đoạn đường đã đi được.

Ngoài ra, bệnh nhân còn có những cảm giác đau khác:

• Đau âm ỉ, cảm giác nhức nhối khó chịu ở mông, ở bắp chân và đau tăng lên khi đi lại, nằm nghỉ thì thấy đỡ đau hơn. 
• Cơn đau có thể giảm một thời gian nhờ nghỉ ngơi, dùng thuốc hay tập vận động cột sống.
• Đau cột sống thắt lưng có thể xuất hiện một cách đột ngột khi bệnh nhân cố gắng nâng, khiêng vác hoặc kéo một vật nặng. 
• Người bệnh cảm thấy có tiếng “khục” ở cột sống thắt lưng rồi đau nhói lan xuống mông và cẳng chân. Đó là tình trạng di chuyển đột ngột nhân nhầy đĩa đệm ra sau, thúc mạnh vào dây chằng dọc sau, màng cứng và rễ thần kinh.

RỐI LOẠN CẢM GIÁC

Căn cứ vào vùng rối loạn cảm giác mà ta có thể biết được rễ thần kinh nào bị chèn ép. 

Biểu hiện thường gặp nhất là cảm giác ở vùng bề mặt da mà các rễ dây thần kinh ảnh hưởng bị giảm hoặc xuất hiện các cảm giác không rõ rệt (dị cảm). Thực tế lâm sàng cho thấy là vùng rối loạn cảm giác không đúng như phân bố giải phẫu, đại đa số biểu hiện chủ yếu là giảm cảm giác nông ở mặt trước ngoài cẳng chân hoặc giảm cảm giác ở vùng mu bàn chân. 

Người bệnh có cảm giác như kiến bò ở bắp chân hoặc gan bàn chân. Một số bệnh nhân sau khi thực hiện mổ cắt bỏ đĩa đệm một thời gian dài vẫn còn cảm giác tê tay.

RỐI LOẠN VẬN ĐỘNG

Ở mức độ nhẹ, rối loạn vận động biểu hiện trước hết là yếu sức cơ ngón chân cái về phía mu chân do rễ thần kinh thắt lưng bị chèn ép. Trường hợp bại yếu cơ duỗi bàn chân, người bệnh đi lại khó khăn do không gấp được bàn chân về phía mu. Khi đi, mũi bàn chân không nâng cao nên bệnh nhân hay bị vấp mũi bàn chân.

Trong trường hợp thoát vị nặng, có thể chèn ép nhiều rễ thần kinh và mạch máu gây ra hội chứng đuôi ngựa với biểu hiện:

• Bại yếu chân, có cảm giác bàn chân bị nặng nề 
• Rối loạn cảm giác tầng sinh môn
• Rối loạn tiểu tiện và sinh dục

Đặc biệt, vị trí thường bị thoát vị ở lưng là thoát vị đĩa đệm đốt L4-L5 và L5-S1. Khi bị tổn thương, các rễ thần kinh có biểu hiện lâm sàng đặc trưng.

Thoát vị đĩa đệm L4-L5: 

• Đau bắp chân là chủ yếu, đau lan xuống mu bàn chân và ngón chân cái.
• Không gấp được bàn chân về phía mu, bàn chân rũ xuống khiến khi đi bệnh nhân cần nhấc cao lên.
• Dị cảm khu bàn chân và ngón cái
• Teo cơ khu ngoài cẳng chân

Thoát vị đĩa đệm L5-S1: 

Thoát vị đia đệm L5-S1 thì có thể chèn ép rễ L5 hoặc rễ S1 hoặc thậm chí có thể chèn ép cả 2 rễ L5 và S1. 

Triệu chứng lâm sàng khi rễ L5 bị chèn ép:

• Đau mặt sau đùi, bắp chân và cổ chân
• Dị cảm và tê bắp chân
• Teo cơ mông và khu trước cẳng chân
• Không xoay được bàn chân vào trong

Triệu chứng lâm sàng khi rễ S1 bị chèn ép:

• Đau bắp chân, đau cổ chân và gan bàn chân
• Dị cảm và tê gan bàn chân
• Người bệnh không thể đứng bằng mũi bàn chân, khi đi thường đặt gót chân xuống trước- hay còn gọi là “bàn chân gót”
• Không xoay được bàn chân ra ngoài
• Giảm hoặc mất cảm giác phản xạ gót
• Teo cơ mông, teo cơ cẳng chân

RỐI LOẠN PHẢN XẠ

Trong thoát vị đĩa đệm đốt sống thắt lưng, biểu hiện chủ yếu là giảm phản xạ gối và phản xạ gân gót. Tuy nhiên thực tế, một số trường hợp thoát vị đĩa đệm thắt lưng nhưng lại có phản xạ gối hoặc gót tăng nhẹ. Điều này có thể giải thích do rễ thần kinh tăng nhạy cảm với kích thích bên ngoài.

RỐI LOẠN THẦN KINH THỰC VẬT

Biểu hiện rối loạn thần kinh thực vật trong thoát vị đĩa đệm đốt sống thắt lưng là rất khác nhau:

• Đau như bị bỏng, đau như dao đâm, nhức buốt và đau tăng khi thay đổi thời tiết hoặc khi lạnh.
• Đau buốt trong xương một cách đột ngột, đau dữ dội lan xuống tới các ngón chân khi ho và hắt hơi. 
• Hai bàn chân lạnh, màu sắc da thay đổi như tím tái, trắng bợt khi đưa bàn chân lên cao. 
• Một số trường hợp bệnh nhân còn bị rối loạn dinh dưỡng như ra nhiều mồ hôi, phù hai chân, loét sớm vùng cùng cụt. Da khô và tróc vảy, móng chân giòn dễ gãy cũng là những rối loạn thần kinh thực vật.

RỐI LOẠN CƠ TRÒN

Rối loạn cơ tròn được biểu hiện là bí tiểu tiện và bí đại tiện. Rối loạn cơ tròn có thể do đau đớn làm cho cơ thắt cổ bàng quang co chắc không mở ra được. 

RỐI LOẠN TRẠNG THÁI TĨNH CỦA CỘT SỐNG

Đây là biểu hiện mất độ cong của cột sống, cột sống thắt lưng trở nên phẳng như tấm ván, không còn độ cong sinh lý như bình thường.

Một số biểu hiện của rối loạn trạng thái tĩnh của cột sống như: 

• Cột sống không thể cúi, nghiêng sang hai bên và người bệnh có cảm giác cột sống cứng đơ như bị “khóa”.
• Hạn chế vận động cột sống 
• Vẹo cột sống, người nghiên về một bên khiến người bệnh phải đi tập tễnh và thận trọng từng bước một. Thường lệch vẹo cột sống ở bệnh nhân thoát vị đĩa đệm luôn cùng bên với bên chân đau. 
• Một số trường hợp bệnh nhân đau nặng và phải chống gậy, thậm chí những trường hợp nặng hơn còn không thể đứng dậy di chuyển được.

Chính vì những biểu hiện thường chỉ diễn ra ở những giai đoạn sau, khi bệnh đã tiến triển nặng nên bạn cần chú ý ngay đến sức khỏe khi thấy những cơn đau đầu tiên. Đến khám và điều trị càng sớm càng hạn chế được những nguy hiểm mà thoát vị đĩa đệm đốt sống thắt lưng gây ra.

——————————————————————————————

Cần hỗ trợ thêm thông tin và tư vấn về bệnh gọi ngay số Hotline 0988426426 để gặp chuyên gia, bác sĩ TheraJoy giải đáp.

PHÒNG KHÁM CƠ XƯƠNG KHỚP THERAJOY

• Hotline: 0988426426
• Website: therajoy.vn
• Địa chỉ:
  • Cơ sở 1: Số 1 Lương Yên, Bạch Đằng, Hai Bà Trưng, Hà Nội
  • Cơ sở 2: 517 Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội
• Thời gian làm việc: 8h00 – 18h30 (Từ thứ 2 – Chủ Nhật)